Cách tẩy tế bào chết da mặt đúng cách, tránh kích ứng

Tẩy tế bào chết da mặt có thể giúp bề mặt da bớt thô ráp và trở nên mềm mại hơn. Tuy nhiên, chà xát quá mạnh, thực hiện quá thường xuyên hoặc kết hợp nhiều hoạt chất cùng lúc có thể khiến da khô căng, nóng rát và dễ phản ứng hơn.

Mỗi phương pháp tẩy tế bào chết lại có cách sử dụng khác nhau. Sản phẩm dạng hạt cần được massage rồi rửa sạch, trong khi sản phẩm chứa acid có thể thuộc dạng rửa hoặc lưu lại trên da. Hãy cùng Ziaja Goat’s Milk tìm hiểu cách tẩy tế bào chết da mặt phù hợp để chăm sóc da hiệu quả mà không làm da bị quá tải.

Cách tẩy tế bào chết da mặt theo 7 bước

Một quy trình cơ bản có thể thực hiện theo thứ tự sau:

1. Tẩy trang nếu có sử dụng kem chống nắng hoặc trang điểm.
2. Rửa mặt bằng sản phẩm làm sạch phù hợp.
3. Thấm khô hoặc giữ da hơi ẩm tùy theo hướng dẫn của sản phẩm.
4. Thoa sản phẩm tẩy tế bào chết với lượng vừa đủ.
5. Rửa lại hoặc lưu sản phẩm trên da theo hướng dẫn sử dụng.
6. Dưỡng ẩm để hạn chế cảm giác khô căng.
7. Sử dụng kem chống nắng vào ban ngày.

Đây chỉ là trình tự chung. Bạn vẫn cần đọc hướng dẫn trên bao bì vì cách dùng có thể khác nhau giữa sản phẩm vật lý, hóa học dạng rửa và hóa học dạng lưu trên da.

Tẩy tế bào chết da mặt là gì?

Tẩy tế bào chết là quá trình hỗ trợ loại bỏ những tế bào sừng già đang tích tụ trên bề mặt da. Da vốn có cơ chế thay mới tự nhiên, nhưng tốc độ này có thể bị ảnh hưởng bởi tuổi tác, môi trường, thói quen chăm sóc và tình trạng da.

Khi lớp tế bào sừng tích tụ, bề mặt da có thể trở nên sần, khô ráp hoặc kém đều màu. Tẩy tế bào chết đúng cách có thể hỗ trợ cải thiện cảm giác và bề mặt da. Tuy nhiên, đây không phải bước bắt buộc với tất cả mọi người. Làn da đang ổn định và được làm sạch phù hợp không nhất thiết phải tẩy tế bào chết thường xuyên.

Theo Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ, lựa chọn sai phương pháp hoặc thực hiện không đúng cách có thể làm tăng tình trạng đỏ da và kích ứng. Vì vậy, hiệu quả không phụ thuộc vào việc tẩy càng nhiều càng tốt, mà nằm ở phương pháp và tần suất phù hợp.

Phân biệt tẩy tế bào chết vật lý và hóa học

Tẩy tế bào chết vật lý

Phương pháp vật lý sử dụng lực ma sát để hỗ trợ loại bỏ tế bào sừng trên bề mặt da. Sản phẩm có thể chứa hạt nhỏ, bột mịn hoặc được sử dụng cùng khăn và dụng cụ làm sạch.

Ưu điểm của phương pháp này là dễ sử dụng và đem lại cảm giác bề mặt da mịn hơn ngay sau khi rửa. Tuy nhiên, nếu hạt quá thô hoặc người dùng chà xát mạnh, da có thể bị đỏ, xước hoặc khô căng.

Khi sử dụng, chỉ nên massage nhẹ bằng đầu ngón tay. Không cần dùng nhiều lực để “kỳ” lớp da cũ và không nên tiếp tục chà ở vùng đang nóng rát, trầy xước hoặc có tổn thương hở. Nếu ưu tiên dạng hạt, bạn có thể tham khảo Ziaja Goat’s Milk Siliceous Face Micro-Scrub, sản phẩm vật lý chứa hạt silica và cần được massage nhẹ trên da ẩm rồi rửa sạch.

Tẩy tế bào chết hóa học

Phương pháp hóa học sử dụng các thành phần như AHA, BHA, PHA hoặc enzyme để hỗ trợ làm lỏng liên kết giữa những tế bào sừng trên bề mặt da.

Một số đặc điểm thường gặp gồm:

• AHA hoạt động chủ yếu trên bề mặt da và thường xuất hiện trong sản phẩm dành cho tình trạng da thô ráp hoặc không đều màu.
• BHA tan trong dầu, thường được sử dụng trong sản phẩm dành cho da tiết nhiều bã nhờn và dễ bít tắc.
• PHA có kích thước phân tử lớn hơn một số AHA phổ biến và thường được đưa vào các công thức hướng tới khả năng dung nạp.
• Enzyme hỗ trợ quá trình bong tế bào sừng mà không cần sử dụng hạt chà xát.

Không phải tất cả sản phẩm hóa học đều có cách dùng giống nhau. Mặt nạ acid và sản phẩm peel dạng rửa phải được làm sạch sau thời gian quy định, còn toner hoặc tinh chất tẩy tế bào chết có thể được thiết kế để lưu trên da. Không nên tự động để sản phẩm qua đêm nếu nhà sản xuất yêu cầu rửa lại.

Cách chọn phương pháp tẩy tế bào chết da mặt theo tình trạng da

Không nên lựa chọn chỉ dựa vào nhận định “da dầu dùng BHA, da khô dùng AHA”. Tình trạng hiện tại của da, nồng độ hoạt chất, nền công thức và các sản phẩm đang dùng cũng có ảnh hưởng lớn.

Bạn có thể tham khảo một số nguyên tắc sau:

• Da khô hoặc dễ phản ứng: ưu tiên công thức dịu, hạn chế hạt thô và bắt đầu với tần suất thấp.
• Da dầu: có thể lựa chọn sản phẩm vật lý nhẹ hoặc sản phẩm hóa học phù hợp, nhưng không nên tẩy nhiều hơn chỉ vì da tiết dầu.
• Da hỗn hợp: không nhất thiết phải thoa cùng một lượng trên toàn bộ khuôn mặt; có thể điều chỉnh theo từng vùng.
• Da nhạy cảm: nên thử sản phẩm ở một vùng nhỏ và theo dõi phản ứng trước khi sử dụng toàn mặt.
• Da có mụn viêm: tránh chà trực tiếp lên nốt mụn sưng, trầy xước hoặc đang rỉ dịch.

Nếu đang sử dụng retinoid, benzoyl peroxide hoặc một sản phẩm acid khác, việc bổ sung thêm bước tẩy tế bào chết có thể làm da dễ khô và kích ứng hơn. Không nên xếp nhiều hoạt chất mạnh vào cùng một buổi chăm sóc ngay khi mới bắt đầu.

Cách dùng tẩy tế bào chết vật lý đúng cách

Sau khi làm sạch, hãy kiểm tra hướng dẫn xem sản phẩm cần dùng trên da ẩm hay da khô. Với đa số sản phẩm dạng hạt, da hơi ẩm sẽ giúp giảm ma sát.

Lấy lượng vừa đủ, chấm lên trán, hai má, mũi và cằm. Dùng đầu ngón tay massage nhẹ theo chuyển động tròn nhỏ, tập trung vừa phải ở những vùng dễ sần nhưng không chà mạnh vào cánh mũi hoặc nốt mụn.

Tránh vùng da quanh mắt vì khu vực này mỏng và dễ bị kích thích. Sau khoảng thời gian được nhà sản xuất hướng dẫn, rửa sạch bằng nước mát hoặc nước ấm nhẹ. Không sử dụng nước quá nóng vì có thể làm tăng cảm giác khô căng.

Cuối cùng, thấm nước bằng khăn mềm và thoa kem dưỡng ẩm. Nếu da vẫn còn đỏ hoặc nóng rát kéo dài, không nên tiếp tục tẩy tế bào chết trong những ngày kế tiếp.

Cách dùng tẩy tế bào chết hóa học đúng cách

Trước lần dùng đầu tiên, hãy thử sản phẩm tại một vùng nhỏ ở cạnh hàm hoặc sau tai. Theo dõi trong khoảng thời gian phù hợp trước khi thoa rộng hơn.

Sau khi tẩy trang và rửa mặt, thấm khô da nếu hướng dẫn yêu cầu. Thoa một lớp mỏng, tránh khóe mũi, vùng mắt, môi và những khu vực có vết thương.

Đối với sản phẩm dạng rửa, chỉ lưu trên da trong thời gian quy định rồi rửa sạch. Không tự ý kéo dài thời gian với mong muốn đạt hiệu quả nhanh hơn.

Đối với sản phẩm lưu trên da, có thể tiếp tục bằng kem dưỡng sau khi sản phẩm đã ổn định trên bề mặt. Toner không phải bước bắt buộc và cũng không có nhiệm vụ “đóng lỗ chân lông” sau khi tẩy tế bào chết.

Khi mới dùng acid, nên tránh kết hợp đồng thời với nhiều sản phẩm tẩy tế bào chết, retinoid hoặc các công thức dễ gây khô khác. Hãy bổ sung từng sản phẩm để có thể nhận biết nguyên nhân nếu da xuất hiện phản ứng.

Nên tẩy tế bào chết da mặt trước hay sau khi rửa mặt?

Trong phần lớn trường hợp, nên tẩy tế bào chết sau bước làm sạch. Tẩy trang và sữa rửa mặt giúp loại bỏ lớp trang điểm, kem chống nắng, bụi bẩn và dầu thừa trên bề mặt trước khi sử dụng sản phẩm tẩy tế bào chết.

Với sản phẩm vật lý, quy trình thường là:

Tẩy trang → rửa mặt → tẩy tế bào chết → rửa sạch → dưỡng ẩm.

Với sản phẩm hóa học lưu trên da, trình tự thường là:

Tẩy trang → rửa mặt → làm khô da → sản phẩm tẩy tế bào chết → dưỡng ẩm.

Tuy nhiên, nếu sản phẩm được thiết kế như một loại sữa rửa mặt có thành phần tẩy tế bào chết, hãy sử dụng theo hướng dẫn của chính sản phẩm thay vì áp dụng máy móc trình tự trên.

Tẩy tế bào chết da mặt bao nhiêu lần một tuần?

Không có một tần suất phù hợp cho mọi làn da. Tần suất phụ thuộc vào phương pháp, nồng độ, nền công thức, các sản phẩm đang dùng và khả năng dung nạp của da.

Khi bắt đầu một sản phẩm mới, có thể sử dụng với tần suất thấp, chẳng hạn một lần mỗi tuần, rồi theo dõi tình trạng da. Chỉ tăng tần suất khi hướng dẫn sản phẩm cho phép và da không xuất hiện dấu hiệu quá tải.

Sản phẩm có tác động mạnh thường cần khoảng cách sử dụng dài hơn. Ngược lại, một số công thức dịu được thiết kế để dùng thường xuyên hơn. Điều quan trọng là không suy ra tần suất chỉ từ tên thành phần.

Nếu da trở nên khô căng, đỏ, châm chích kéo dài hoặc bong tróc nhiều, hãy giảm tần suất hoặc tạm ngừng sử dụng.

Chăm sóc da sau khi tẩy tế bào chết da mặt

Sau bước tẩy tế bào chết, chu trình chăm sóc da nên được giữ đơn giản:

• Thoa kem dưỡng ẩm phù hợp.
• Hạn chế dùng thêm nhiều hoạt chất mạnh trong cùng buổi.
• Tránh chà xát hoặc sử dụng dụng cụ làm sạch mạnh.
• Theo dõi phản ứng của da trong những giờ tiếp theo.
• Dùng kem chống nắng phổ rộng vào ban ngày.

Đối với sản phẩm chứa AHA, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ lưu ý thành phần này có thể làm da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Vì vậy, cần kết hợp kem chống nắng, trang phục che chắn và hạn chế phơi nắng trong thời gian sử dụng.

Dấu hiệu tẩy tế bào chết da mặt quá mức

Da có thể đang bị quá tải nếu xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Căng rát ngay cả khi chỉ rửa bằng nước.
• Đỏ kéo dài hoặc nóng da.
• Bong tróc nhiều bất thường.
• Châm chích khi thoa sản phẩm dưỡng vốn quen thuộc.
• Da đột nhiên tiết dầu nhiều nhưng vẫn khô căng.
• Các vùng da trở nên nhạy cảm hơn với mỹ phẩm.

Khi gặp những dấu hiệu này, nên tạm ngừng sản phẩm tẩy tế bào chết và đơn giản hóa chu trình còn làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm và chống nắng. Nếu tình trạng đau rát, sưng, nổi mụn nước hoặc viêm kéo dài, bạn nên gặp bác sĩ da liễu.

Sai lầm khi tẩy tế bào chết da mặt cần tránh

Một sai lầm phổ biến là dùng đồng thời scrub, toner acid, serum acid và retinoid với suy nghĩ càng nhiều bước thì da càng nhanh mịn. Cách kết hợp này dễ khiến hàng rào bảo vệ da bị quá tải.

Bạn cũng không nên tự tẩy tế bào chết da mặt tại nhà bằng chanh, baking soda, muối hạt hoặc đường thô. Độ acid, độ kiềm và kích thước hạt không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc trầy xước.

Ngoài ra, cần tránh:

• Chà mạnh cho đến khi da đỏ.
• Tẩy trên vùng da cháy nắng hoặc có vết thương.
• Dùng sản phẩm body cho da mặt.
• Tự kéo dài thời gian peel.
• Tăng tần suất ngay khi chưa thấy kết quả.
• Bỏ qua kem dưỡng và chống nắng.

Tẩy tế bào chết không có tác dụng làm lỗ chân lông đóng lại vĩnh viễn và cũng không phải phương pháp điều trị mọi loại mụn. Mục tiêu hợp lý là hỗ trợ bề mặt da trở nên mềm và đều hơn mà vẫn duy trì được cảm giác dễ chịu.

Kết luận

Cách tẩy tế bào chết da mặt an toàn bắt đầu từ việc chọn đúng phương pháp, làm sạch da trước khi sử dụng và tuân thủ hướng dẫn của sản phẩm. Thay vì cố gắng tẩy thật mạnh hoặc thật thường xuyên, hãy bắt đầu chậm, theo dõi phản ứng và duy trì dưỡng ẩm, chống nắng. Một chu trình vừa đủ sẽ có lợi hơn cho da so với việc liên tục bổ sung các bước làm sạch mạnh.